عوامل اجتماعی موثر بر سلامت(Social Determinants of Health )رویکرد یکپارچه ای برای رویارویی با معضلات بهداشتی، ارتقای سطح بهداشت عمومی و حرکت به سوی «جامعه سالم تر» است،نتایج تحقیقات مختلف نشان داده که افراد دارای زمینه‌های وراثتی و اجتماعی متفاوت در تماس با عوامل بیماری زا،درجات مختلفی ازسلامت و بیماری را تجربه می نمایند.

شیوه زندگی افراد مختلف نشان دهنده انتخاب‌های آنها در مجاورت با خطرها و عوامل مؤثر بر سلامت آنان می باشد؛ زمان صرف شده داخل خانه‌ها و خارج از خانه‌ها و نوع همسایگی درمکان زندگی فرد نیز همانند عادتهای غذایی، تحرک فیزیکی و مصرف الکل یا دارو از عوامل مؤثر برشیوه زندگی هستند.

تجربه سایر کشورها نشان داده است که سلامت عمومی جامعه تأمین نخواهد شد مگر آنکه بعضی از مؤلفه‌ها و تعیین کننده‌های کلان آن مانند فقر، حمایتهای اجتماعی و همچنین بیسوادی نیز مدنظر قرار گیرند؛ چرا که همه ابعاد سلامت تحت تأثیر این عوامل قرار می گیرند. تحقیقات انجام شده جهانی حاکی از این است که عوامل مؤثر در سلامت بدین صورت قابل جمع بندی هستند:

·        15 تا 20 درصد عوامل زیستی

·        10 تا 15 درصد عوامل فیزیکی

·        10 تا 25 درصد نظام مراقبت‌های بهداشتی- درمانی

·        50 درصد عوامل اجتماعی- اقتصادی

  برخی از عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت به شرح زیرند:

1-    درآمد خانوار

2-    طبقه اقتصادی خانواده

3-    میزان برخورداری از حمایت اجتماعی

4-    سطح سواد و مهارت

5-    استقلال و شرایط کار

6-    محیط اجتماعی

7-    شرایط محیط زندگی و مسکن

8-    سال‌های امید به زندگی

9-    فرهنگ عمومی

10- جنسیت

11- حمل و نقل راه و ترابری

12- ایمنی غذایی

 

مطالعات مختلف ابعاد متفاوتی از متغیرهای اجتماعی مؤثر بر سلامت را در نظامهای سلامت کشورهای گوناگون شناسایی نموده اند؛ به عبارت دیگر،اینکه هر نظام سلامت کدام دسته از این ابعاد را بعنوان اولویت خود انتخاب نمایند، بسته به ویژگی‌های اجتماعی و وضعیت سلامت آن کشور دارد.